خاصیت داروها - پنتوپرازول

قرص پنتوپرازول-ناژو  انتریک کوتد 20 و 40 میلی گرم

دسته بندی دارویی : مهار کننده پمپ پروتون

 

فارماکولوژی :

پنتوپرازول مهار کننده نهایی تولید اسید معدی بوده که با اتصال به سیستم آتریمی ATpase یونهای (H,K) در سطح ترشحی سلولهای پارتیال معده عمل می نماید . این تاثیر موجب مهار ترشح هر دو نوع اسید معدی پایه ای و تحریکی می گردد . اتصال به آتریم ATpase موجب اثر ضد ترشحی اسید معدی می شود که تا مدت 24 ساعت ادامه می یابد . متابولیسم پنتوپرازول در کبد از طریق سیستم سیتوکروم P450  بوده که حدود 71% متابولیتهای آن از طریق ادرار و 18% از طریق مدفوع دفع می گردد .

موارد مصرف :

درمان و پیشگیری رفلاکس معدی ـ مروی، درمان سندرم زولینگر الیسون، درمان اولسر دئودنوم ، درمان اولسر معدی .

مقدار مصرف :

درمان رفلاکس معدی ـ مروی : 40 میلی گرم روزانه به مدت 8 هفته ، در صورت عدم بهبودی درمان برای 8 هفته دیگر نیز تکرار می گردد .

پیشگیری رفلاکس معدی ـ مروی : 20 تا 40 میلی گرم روزانه در صبح

سندرم زولینگر الیسون : مقدار مصرف پنتوپرازول در موارد پر ترشحی پاتولژیک بر حسب بیمار متفاوت می باشد . مقدار مصرف متداول آن 40 میلی گرم 2 بار در روز می باشد . مقدار مصرف بر اساس مقدار نیاز بیمار تنظیم می گردد و تا زمان مورد نیاز ادامه می یابد . در برخی موارد تا 240 میلی گرم روزانه نیز تجویز شده است و برخی بیماران نیز بیشتر از 2 سال بصورت مداوم تحت درمان بوده اند .

درمان اولسر دوازدهه توام با باکتری هلیکوباکتر پیلوری : درمان سه تایی مشتمل بر (پنتوپرازول 40 میلی گرم + کلاریترومایسین 500 میلی گرم به همراه آموکسی سیلین 1000 میلی گرم یا مترونیدازول 500 میلی گرم)دو بار در روز به مدت یک هفته .

درمان اولسر دوازدهه : 40 میلی گرم روزانه به مدت 2 هفته در صورت لزوم تا 4 هفته .

درمان اولسر معدی : 40 میلی گرم روزانه به مدت 4 هفته در صورت لزوم تا 8 هفته .

موارد منع مصرف :

در صورت هر گونه حساسیت به ماده مؤثره و یا سایر اجزاء قرص مصرف آن منع شده است .

هشدارها و احتیاطات :

-         دسته بندی مصرف آن در حاملگی گروه B می باشد .

-         در زمان شیردهی نیز باید فواید و مضرات مصرف دارو  و قطع شیردهی در نظر گرفته شود.

-    در نارسایی کلیه و کبد نیاز به هیچگونه تصحیح مقدار مصرف دارو نیست . در مقادیر بیشتر از 40 میلی گرم روزانه مطالعه صورت نگرفته است .

-         در اطفال بی ضرری و یا کارایی آن مشخص نشده است .

عوارض جانبی :

با شیوع بیشتر : اسهال و سردرد

مهم ولی با شیوع کم یا نادر : حساسیت ، آنژیواوما ، درد قفسه صدری ، اریتم مولتی فرم ، تنگی نفس ، گاستروانتریت، هیپرگلیسمی ، زردی ، نوروپاتی بینایی ، اختلال گفتاری ، سندرم استیون جانسون، عفونت اداری .

تداخل دارویی :

با توجه به تاثیر پنتوپرازول بر روی اسید معده ، با داروهایی که جذب و یا تجزیه آنها وابسته به اسید بوده تداخل می نماید . مصرف پنتوپرازول موجب کاهش اثر کتوکونازول و افزایش اثر وارفارین                می شود . با نمکهای آهن و یا استرهای آمپی سیلین نیز تداخل دارد .

نحوه نگهداری : دور از نور و رطوبت و در دمای کمتر از 30 درجه سانتی گراد نگهداری کنید .

بسته بندی :

یک بلیستر 14 عددی قرص پنتوپرازول ـ ناژو 20 یا 40 میلی گرمی در یک جعبه همراه با یک برگه راهنمای مصرف بیمار . 


منبع

كاهش خطر قطع عضو در بيماران ديابتي با مصرف داروي كلسترول

یک تحقيق جديد نشان داد: مصرف داروي كلسترول خطر قطع عضو را در مبتلايان به ديابت كاهش مي‌دهد.
سلامت نیوز:محققان به تازگي دريافته‌اند: در بيماران ديابتي كه از داروهاي ضد كلسترول مصرف مي‌كنند خطر احتمالي قطع عضو به دليل پيشرفت ديابت تا 36 درصد كاهش پيدا مي‌كند.
شرح اين تحقيق در مجله لانست منتشر شده است.
در اين تحقيق، متخصصان استراليايي يك دوره آزمايشي 5 ساله روي 9 هزار و 795 بيمار ديابتي آزمايش و بررسي انجام دادند. به 4 هزار و 895 تن از اين بيماران داروي ضد كلسترول داده شد در حالي كه بقيه از يك شبه دارو مصرف كردند. در پايان آزمايش 115 بيمار ديابتي كه داروي كلسترول مصرف كرده بودند كمتر با مشكل قطع عضو مواجه شده بودند و خطر قطع عضو در نوبت اول تا 36 درصد در اين گروه كاهش پيدا كرد. در حالي كه اين درصد در گروهي كه از شبه دارو استفاده كرده بودند،‌ مشاهده نشد.
اين تحقيق در دانشگاه سيدني انجام گرفت. محققان مي‌گويند: اين يافته استانداردهاي درماني براي جلوگيري از قطع عضو ناشي از ديابت را براي متخصصان و پزشكان تغيير خواهد داد و كيفيت درمان را ارتقا خواهد بخشيد.

دانشمندان رويان درانديشه نجات گونه هاي درحال انقراض ايران - نخستین گوساله شبیه سازی شده ایرانی در حال تولد است

رييس پژوهشکده رويان جهاد دانشگاهي در پي موفقيت اخير پژوهشگران اين موسسه در توليد نخستين بز شبيه سازي شده خاورميانه از تولد نخستين گوساله هاي شبيه سازي شده تراريخته حاوي ژن توليد داروي بيماري هاي قلبي طي ماه هاي آينده و توانايي علمي محققان پژوهشکده در شبيه سازي گونه هاي جانوري ديگر از جمله گونه هاي در حال انقراض کشور با استفاده از رحم گونه اي ديگر در صورت درخواست مراجع مربوطه خبر داد.
دکتر حميد رضا گورابي در گفت وگو با ايسنا با بيان اين که «حنا» - بزغاله شبيه سازي شده که بامداد چهارشنبه هفته گذشته در اين مرکز متولد شد - در سلامت کامل است; درباره نحوه تاييد شبيه سازي «حنا» گفت: تاکنون بر روي قسمت هاي ژنوم بز که مي توان براي انگشت نگاري استفاده کرد، کار تحقيقاتي صورت نگرفته است و بررسي ساير مقالات موجود در اين زمينه نشان داده است آنها نيز براي انجام اين کار از خصوصيات مربوط به گوسفند و گاو استفاده کرده اند.
از اين رو روش ژنتيکي مطمئني که بتوان انگشت نگاري DNA را بر روي بز انجام داده تا شبيه سازي تاييد شود، متاسفانه وجود ندارد. وي در توضيح انگشت نگاري DNA تصريح کرد: قسمت هاي کوچکي از DNA وجود داشته که مانند اثر انگشت است که مي توان با استفاده از اين قست هاي DNA مشخص کرد که دو موجود شبيه به يکديگر بوده تا نه! همچنين در حال حاضر پزشکي قانوني از اين خصوصيت براي تاييد يا رد رابطه پدري و مادري با يک فرزند استفاده مي کند.
رييس پژوهشکده رويان ادامه داد: بر اساس تحقيقاتي که در پژوهشکده صورت گرفته، اين امکان در بز وجود ندارد. البته همکاران پژوهشکده در قسمت ژنتيک در تلاش هستند که صحت شبيه سازي «حنا» را به لحاظ DNA به اثبات برسانند.
وي با بيان اين که «حنا» در داخل گله کاملا منحصر به فرد است، اظهار کرد: معمولا بزها سياه و خاکستري بوده، اما اين بزغاله رنگ خاصي داشته است و به همين خاطر اسم آن را «حنا» گذاشته اند.
رييس پژوهشکده رويان با تاکيد بر اين که پروسه توليد «حنا» همانند مراحل توليد «رويانا» - نخستين گوسفند شبيه سازي کشور - است، خاطر نشان کرد: هدف ما از توليد اين گونه هاي شبيه سازي شده، توليد و تکثير دام هاي تراريخته اي است که شير آن ها حاوي داروهاي نوترکيب باشد. گورابي با بيان اين که هدف عمده تحقيقات محققان پژوهشکده رويان در اين حوزه توليد دام هاي تراريخته حامل ژن توليد داروي «tPA» است، تصريح کرد: اين دارو براي درمان سکته هاي مغزي و قلبي مورد استفاده قرار مي گيرد به طوري که چنانچه اين دارو بلافاصله پس از ايجاد سکته به انسان تزريق شود، موجب از بين رفتن سريع لخته ها شده و بافت هاي اطراف آن بر اثر نارسايي تغذيه از بين نخواهد رفت و جريان خون به حالت عادي باز خواهد گشت.
وي در گفت وگو با ايسنا خاطرنشان کرد: با اين که داروي tPA در حال حاضر بهترين داروي درمان و نيز پيشگيري سکته قلبي محسوب مي شود به علت قيمت فوق العاده بالا، استفاده عمومي آن امکان پذير نيست که اميدواريم با اجراي اين پروژه، کشور را يک گام ديگر به هدف نهايي توليد فراوان و ارزان قيمت اين دارو و ساير داروهاي پروتئيني خاص از طريق شير دام هاي تراريخته نزديک کنيم. گورابي با بيان اين که براي توليد دام هاي تراريخته بايد سه مرحله پشت سر گذاشته شود، خاطر نشان کرد: اولين مرحله توليد جنين در آزمايشگاه و دومين مرحله انتقال جنين شبيه ساز و در نهايت تولد جنيني است که از نظر ژنتيکي قابليت توليد شير داراي پروتئين دارو جهت درمان بيماري سکته را داشته باشد.
وي تصريح کرد: در حال حاضر محققان پژوهشکده رويان جهاد دانشگاهي توانسته اند با تلفيق فن آوري هاي ياد شده، مراحل توليد و انتقال جنين هاي تراريخته حاوي ژن توليد داروي tPA را با موفقيت پشت سر بگذارند که اميد است با اجراي اين پروژه در ابعاد وسيع به زودي شاهد تولد نخستين گاو تراريخته با توان توليد داروي tPA در شير اين گاو باشيم. رييس پژوهشکده رويان در گفت و گو با ايسنا خاطرنشان کرد: در اين طرح جنين هايي که ترانس ژن بودند به گاو انتقال داده ايم و منتظر جواب حاملگي حيوان هستيم که با توجه به دوره 9 ماهه حاملگي گاو اميدواريم طي سه، چهار ماه آينده خبرهاي خوشي در اين زمينه اعلام کنيم.
گورابي درباره استفاده از فن آوري شبيه سازي براي حفظ گونه هاي نادر حيوانات مانند يوزپلنگ يا خرس، به خبرنگار ايسنا گفت: در اين رابطه، مذاکراتي با سازمان محيط زيست انجام شده است و اخيرا قرار بود سازمان محيط زيست نمونه اي سلولي از يوزپلنگي صدمه ديده در اختيار سازمان را براي شبيه سازي در اختيار پژوهشکده قرار دهد که متاسفانه اين موضوع تحقق نيافت; البته معمولا در بين گونه هاي در حال انقراض، شبيه سازي بين گونه اي مطرح است، به طوري که براي شبيه سازي جانور از تخمک گونه ديگري بهره گرفته شده و جنين توليد شده در جانوري شبيه به آن قرار مي گيرد تا در نهايت موجود در راه انقراض توليد شود.
وي با تاکيد بر اين که ايران به توانايي شبيه سازي موجودات دست يافته است، تصريح کرد: از اين رو سازمان هايي که طرحي در اين زمينه دارند مي توانند از همکاري رويان بهره مند شوند.

دانشمندان فرانسوي موفق به تغييريک گروه خوني به يک گروه خوني ديگرشدند

دانشمندان فرانسوي با مداخله ژنتيکي موفق به ابداع روش تغيير يک گروه خوني به يک گروه خوني ديگر شدند.

با اين اقدام موانع موجود در پيداکردن خون مورد نياز يک گروه خوني نيز در آينده نه چندان دور از بين خواهد رفت. بر اساس اين گزارش ،در آزمايشگاه هاي مارسيلا، به گلبولهاي قرمز خون گرفته شده از سلولهاي بنيادي بند ناف مداخله ژنتيکي صورت گرفت. اين گزارش مي افزايد ،بعد از انجام کار روي مواد اصلي تعيين کننده گروه خون، گروه خون اوليه به گروه خون ديگري تبديل گرديد. محققان اعلام کردندکه در دنيا جمعا 30 گروه خوني وجود دارد، و با اين روش موانع بر سر راه پيدا کردن گروه خون مناسب از ميان برداشته شد. اين محققان معتقدند اين روش، در مراحل بعدي در توليد خون مصنوعي مورد استفاده قرار خواهد گرفت. کارشناسان بر اين عقيده اند که هنوز تحقيقات براي توليد خون مصنوعي ادامه دارد، لذا همچنان بر اهداي خون توسط مردم تاکيد دارند.

ماموگرافي، مطمئن‌ترين روش آگاهي از ابتلا به سرطان سينه

نتايج يک مقاله علمي حاکي است: انجام ماموگرافي با اعتمادترين روش آگاهي از ابتلا به سرطان پستان است.

مهدي تذهيبي از اعضاي كارگروه تحقيقات سرطان پستان دانشگاه علوم پزشكي اصفهان در مقاله اي به بررسي ميزان آگاهي خانم‌ها از روش‌هاي غربالگري در سرطان پستان و نقش آموزش در آن پرداخته است.

در اين مقاله آمده است: سرطان هم‌اكنون در كشور ما سومين عامل مرگ و مير شناخته شده است و اين بدان معني نيست كه سرطان قابل درمان نيست بلكه با تشخيص زودرس مي‌توان آن را معالجه كرد. بيماري سرطان قابل پيشگيري است و با بهبود و اصلاح شيوه زندگي و آموزش علايم بروز بعضي از سرطان‌ها مي‌توان از وقوع آنها پيشگيري كرد.

امروزه بيش از 30 هزار نفر در كشور بر اثر سرطان جان خود را از دست مي‌دهند و اين در حالي است كه موارد ابتلا 70 هزار مورد تخمين زده مي‌شود.شيوع سرطان پستان در ايران 1/17 درصد به ازاي هر صد هزار نفر جمعيت زنان مي‌باشد.

طبق مطالعات اوليه سن شيوع اين سرطان در بين زنان كشورمان به دلايل ناشناخته 10 سال پايين‌تر از كشورهاي غربي است. در كلمبيا در مدت سه سال غربالگري 28 هزار سرطان پستان كشف شده است كه از اين تعداد 19 هزار موررد به وسيله ماموگرافي تشخيص داده‌اند.

در اين تحقيق در يك مطالعه نيمه تجربي از زنان مراجعه‌كننده به مركز تحقيقات سرطان پستان مستقر در بيمارستان سيدالشهدا(ع) اصفهان، كه در مدت تقريبي يك ماه انجام شده است، ابتدا خانم‌ها به وسيله رسانه‌هاي جمعي از وجود چنين مركزي مطلع شده و به منظور آموزش روش‌هاي شناسايي غربالگري سرطان سينه از خانم‌هاي داوطلب به جهت آموزش اين شيوه‌ها ثبت‌نام گرديده و به منظور ارزيابي اشنايي افراد شركت‌ كننده از روش‌هاي غربالگري قبل و بعد از آموزش پرسشنامه‌هاي جداگانه طراحي و تكميل گرديده است.

يافته‌ها نشان مي دهد: 76 درصد شركت‌كنندگان خانم‌هاي بالاي چهل سال و 23 درصد كمتر از 40 سال بودند و 5 درصد آنان مجرد بوده‌اند.از نظر وضع تحصيلي 53 درصد آنان داراي مدرك ليسانس يا بالاتر بوده‌اند و تنها يك درصد آنان بي‌سواد مي‌باشند.

81 درصد شركت‌ كنندگان، خودآزمايي هر ماه و معاينه هر شش ماه يكبار توسط پزشك را براي تشخيص سرطان پستان خانم‌هاي زير 40 سال توصيه نمودند، از اين تعداد 15 درصدشان توصيه به ماموگرافي و 2 درصد به سونوگرافي و 7/0درصد به بيوبسي معتقد بودند. پس از كلاس‌هاي آموزشي هنوز 17 درصد افراد اعتقاد به ماموگرافي داشته و اكثر افراد 79 يعني درصد هنوز معاينه توسط خودبيمار يا پزشك را ارجح مي‌دانستند.نتايج اين تحقيق نشان مي دهد اگر چه امروزه تصور مردم بر اين است كه معاينه ماهانه سينه‌ها بهترين روش شناسايي تومورهاي سينه است ولي حقيقت اين است كه اين روش چندان دقيق نيست و انجام ماموگرافي با اعتمادترين روش آگاهي از ابتلا به سرطان پستان در مراحل اوليه بيماري، يعني زماني كه بيماري قابل معالجه است، مي‌باشد. چون معمولا زماني كه تومور قابل لمس شود اندازه آن بيش از زماني است كه با ماموگرافي تشخيص داده شود.

با وجود اين معاينه توسط خود بيمار يا پزشك از اهميت ويژه‌اي برخوردار است، چون حدود 25 درصد از سرطان‌هاي سينه فقط با معاينه تشخيص داده شده‌اند و حدود 35 درصد فقط با ماموگرافي تشخيص داده شده‌اند و 40 درصد با ماموگرافي و معاينه فيزيكي بوده است در صورتي كه در اين بررسي 81 درصد شركت‌ كنندگان خودآزمايي را توصيه مي‌نمودند و به نقش ماموگرافي كه يكي از روش‌هاي مهم غربالگري است كمتر واقف بوده چون در قبل از كلاس‌هاي آموزشي 15 درصد آنان ماموگرافي را توصيه نمودند و در صورتي كه اين باور در بعد از كلاس‌هاي آموزشي به 17 درصد رسيده است.بنابراين مي‌توان نتيجه گرفت برگزاري كلاس‌هاي آموزشي آگاهي از روش‌هاي غربالگري سرطان سينه مي‌تواند زنان جامعه را به روش‌هاي درست غربالگري بيشتر آشنا نمايد.

چگونه از روی ادرار متوجه سلامتی خود می‌شویم؟

ظاهر، بوی ادرار و همچنین تعداد دفعات رفتن به توالت می‌توانند نشانه‌هایی باشند که از درون بدن خبر می‌دهند. .(به گفته سرپرست برنامه اجرایی سلامت در دانشگاه هکنساک) به این دلیل که هرچه می نوشید از کلیه شما عبور می‌کند ادرار شما انعکاسی از آنها می‌باشد و همچنین می‌تواند زنگ خطری برای اتفاقاتی که در بدن شما رخ می‌دهد باشد.

رنگ پریدگی
اگر ادرار به بی‌رنگی آب باشد، احتمالا مربوط به این باشد که آب زیادی نوشیده‌اید و به این دلیل که مثانه پر می‌شود باید چندین بار در روز به دستشویی بروید، اما واقعا داشتن رنگ ادرار روشن، جای هیچ نگرانی نیست.

ادرار تیره رنگ
اگر رنگ ادرار قهوه‌ای، قهوه‌ای تیره باشد، به این معنی است که آب بدن کم شده است(برعکس ادرار رقیق). رنگ ادرار میزان آب بدن را نشان می‌دهد. بنابراین اگر فردی ادراری تیره همراه با سردرد و گیجی داشته باشد، پزشک باید ادرار بیمار را چک کند تا علت کمبود آب بدن را بررسی کند. رنگ ادرار باید به رنگ نی باشد. علت دیگر که اگر فردی ادرار تیره رنگ دارد باید به پزشک مراجعه کند (مخصوصا اگر با نوشیدن زیاد آب رنگ ادرار فرقی نکرد) این است که شاید این تیره رنگی مربوط به خون باشد. اگر درون ادرار ترکیبات خون(هموگلوبین) وجود داشته باشدٰ می‌تواند نشانه اختلال در عملکرد کلیه باشد که به علت عفونت، بیماری کلیه یا حتی سرطان باشد.

ادرار قندی
اگر بعد از ادرار کردن بوی قند به بینی رسید، ممکن است نشان یک چیز جدی در بدن باشد. مثلا وجود قند خون که وارد ادرار شده است. و قند خون غلیظ در ادرار، یکی از نشانه‌های دیابت می‌باشد. کلیه مثل یک فیلتر عمل می‌کند. اگر این فیلتر خراب شود، خیلی از مواد از آن رد شده و وارد ادرار می‌شوند. در صورت دیابت، قند اضافی خون مخفیانه از فیلتر آسیب دیده، عبور می‌کند و در ادرار دیده می‌شود. اگر باردار هستید، ممکن است تغییرات در سیستم فیلتری کلیه باعث وجود قند در ادرار می‌شود. پزشک متخصص در صورت تشخیص قند در ادرار، آزمایشات بیشتری به عمل می‌آورد تا از عدم دیابت اطمینان حاصل کند.(در صورت بارداری وعدم بارداری)

بوی عجیب و غریب
این مورد می‌تواند کمی‌ جای نگرانی باشد، اما اگر ادرار یک بوی عجیب می‌دهد، خیلی نگران نباشید. غذاهایی خاص- مخصوصا مارچوبه- یک اسید آمینه سولفوردار تولید می‌کند. بنابراین وقتی غذا هضم می‌شود، این مواد بودار آزاد می‌شوند و در کلیه فیلتر می‌شوند، و سپس وارد ادرار شده و بوی عجیبی ایجاد می‌کنند. به محض اینکه غذا کاملا هضم شده و از سیستم بدن پاک شد، این بو دفع می‌شود.
زرد روشن
اگر ادرار حدوداً به رنگ نئون باشد، یک علامت هشدار دهنده می‌باشد، اما علت می‌تواند قرص مولتی ویتامین باشد. ویتامین‌های B و کاروتن به ادرار رنگ طلایی می‌دهند. نگران نباشید: این رنگ ادرار به این معنی است که فرد مواد مکمل ارزشمندی را دفع می‌کند. رنگ ادرار موقع فیلتر شدن ویتامین تحت تاثیر قرار می‌گیرد- حتی اگر جذب بشوند.

یک لکه خون
وجود خون در ادرار خیلی معنی دارد،بدخیم بودن یا خیلی جدی بودن، از این رو در صورت دیدن خون در ادرار باید به پزشک مراجعه کرد. در زنان جوان عفونت دستگاه ادراری یکی از عوامل آن می‌باشد. همچنین وجود خون در ادرار یکی از هفت علامت سرطان مثانه در زنان و مردان می‌باشد. جدا از احتمال عفونت یا سرطان، وجود خون در ادرار می‌تواند توسط زخم و یا پارگی (که می تواند به دلیل انجام ورزشهای سنگین و شدید ایجاد گردد) که اگر این حالت تا 24 ساعت ادامه داشته باشد بهتر است که به پزشک مراجعه نمایید، همچنین وجود خون در ادرار می تواند به علت، سنگ کلیه، یا عوارض جانبی داروی رقیق کننده خون(مانند وارفارین) یا درمان با آسپرین ایجاد شود.

زیاد به دستشویی می‌روید.
شاید خیلی از افراد را دیده باشید که همیشه با دستپاچگی به دستشویی می‌روند و این کار را مکرر انجام می‌دهند. دلایل زیادی وجود دارد، همیشه مکرر به دستشویی رفتن نیاز به درمان خاص ندارد. در ابتدا باید به رژیم غذایی و شیوه زندگی خود نگاه کنید. اگر زیاد آب می‌نوشید و همیشه یک بطری آب همراه شماست، باید بدانید که مثانه خود را بیش از حد پر از آب می‌کنید و در نتیجه نیاز به اجابت مزاج افزایش می‌یابد. یا اینکه اخیرا رژیم خود را تغییر داده‌اید و خوراکی‌هایی میل می‌کنید که آب زیادی دارند (مثل میوه‌ها و سبزیجات) و به عنوان پیشاب‌آور عمل می‌کنند، یا داروهایی مثل داروهای کنترل فشار خون مصرف می‌کنید که اینها هم پیشاب آور هستند. یکی از نشانه‌های عفونت دستگاه ادراری همین زیاد دستشویی رفتن می‌باشد. افزایش سن هم می‌تواند یکی از عوامل در هر زن و مردی باشد. در آقایان، پروستات هم نقش عمده ای دارد. در آنها با افزایش سن تغییراتی ایجاد می‌شود که از مثانه در تخلیه موثر جلوگیری می‌کنند، که در نتیجه باعث می‌شود فرد مرتب به دستشویی برود.

تراوش کم
این مورد یکی از موضوعاتی است که هیچ کس دوست ندارد راجع به آن صحبت کند، اما خیلی از خانم‌ها، حتی خانم‌های جوان که هنوز زایمان نکرده‌اند، دچار بی اختیاری ادرار در مواقع اورژانسی ویا فشار می‌شوند. بی اختیاری فشاری، موقعیتی است که در آن ماهیچه‌های لگنی نمی‌توانند فشار افزایش حاصل از بعضی فعالیت‌ها را (دویدن، ژیمناستیک یا حتی عطسه و سرفه) کنترل کنند. و زمانی که لگن آنقدر ضعیف است که نمی‌توانند با آن نوع فشار مقابله کند، در نتیجه ناخواسته مقداری ادرار به بیرون تراوش می‌کند. مشکل مذکور بیشتر در خانمهایی که زایمان طبیعی سخت، ویا زایمانهای متعدد کرده باشد وجود دارد. بهترین راه حل این است که با انجام بعضی ورزش ها (که در آنها ماهیچه های لگنی منقبض و منبسط می‌شوند) ماهیچه های لگن را قوی ساخت. یکی دیگر از انواع بی اختیاری فشاری ادراری،نوع شدید آن آست که با سوء عملکرد مثانه مشخص می‌شود نه با ضعیفی ماهیچه‌ها. که در آن فرد متوجه نمی‌شود که زمان تخلیه می‌باشد.

ادرار همراه با سوزش
اگر موقع ادرار کردن دردی را احساس می‌کنید، این یکی از نشانه‌های عفونت دستگاه ادراری می‌باشد. این قبیل عفونت‌ها به طور غیر قابل باوری در بین افراد با نزدیکی زیاد و زنان یائسه شایع‌تر هستند. به دلیل اینکه آناتومی ‌خانم‌ها به گونه‌ای است که یک کانال ادراری نسبتا کوتاه در نزدیکی مهبل و راست روده قرار دارد، این نزدیکی راه را برای ورود باکتری به مجرای ادرار آسان می‌کند. آنتی‌بیوتیک‌ها می‌توانند ظرف چند روز این عفونت‌ها را برطرف سازند. به خاطر آناتومی‌ آقایان، عفونت دستگاه ادراری در آنها کمتر است، اما در بعضی از آنها عفونت پروستات دیده می‌شود.

تهیه و ترجمه:گروه سلامت سیمرغ
www.seemorgh.com/health

نگاهى به مبانى و كاربردها پزشكى هسته اى

نيم نگاه

پزشكى هسته اى بهتر از راديو درمانىتصويربردارى به طريق هسته اى و تزريق و خوردن داروهاى هسته اى به هيچ وجه براى بدن مضر نيست. مواد راديواكتيوى كه در پزشكى هسته اى مورد استفاده قرار مى گيرند نيمه عمر خيلى كوتاهى دارند و خيلى زود از بين مى روند. ميزان پرتو تابش شده از اين مواد پائين تر از اشعه X معمول و يا اشعه CT اسكن است و به راحتى از طريق ادرار يا كيسه صفرا حذف و دفع مى شود. در مقايسه راديو درمانى (Radio Therapy) كه با پزشكى هسته اى متفاوت است، با تابش پرتو هاى مختلف يونيزه مثل آلفا، بتا و گاما و اشعه X تمام سلول ها را تحت تاثير قرار مى دهد.

پزشكى هسته اى شاخه اى از علم پزشكى است كه در آن از مواد راديواكتيو براى تشخيص و درمان بيمارى استفاده مى شود. مواد راديواكتيو مورد استفاده يا راديو ايزوتوپ هستند و يا داروهايى كه با مواد راديو ايزوتوپ نشاندار شده اند. داروى راديواكتيو، در روش هاى تشخيصى مواد راديواكتيو به بيمار تزريق مى شود و ميزان اشعه تاييد شده، از بيمار اندازه گيرى مى شود. اكثر روش هاى تشخيصى به كمك يك دوربين اشعه گاما، توانايى تشكيل تصوير را دارند. در موارد استفاده درمانى، مواد راديواكتيو براى درمان مورد استفاده قرار مى گيرند مثل استفاده از يد (۱۳۱) كه در درمان سمى شدن تيروئيد و سرطان تيروئيد مورد استفاده قرار مى گيرد.

روش هاى مختلف استفاده از داروهاى راديواكتيو:

?تزريق درون رگى كه در اسكن هاى مختلفى مورد استفاده قرار مى گيرد.

?تزريق زير جلدى كه معمولاً براى مطالعه سيستم لنفاوى كاربرد دارد.

?تنفسى كه معمولاً براى مطالعه شش ها مورد استفاده قرار مى گيرد. در اين روش از گاز كريپتون (۸۱) و يا ذرات هواى حاوى تكنتيوم (۹۹) استفاده مى شود.

?خوراكى كه معمولاً براى شفاف كردن و متمايز كردن سيستم گوارشى به كار برده مى شود.

? كاربردهاى تشخيصى پزشكى هسته اىدر كليه روش هاى تشخيصى، نحوه عملكرد صحيح اندام هاى بدن در مقايسه با يك فرد سالم مقايسه مى شود. اتصال راديو ايزوتوپ ها به ماده يا عضو مورد نظر به تشخيص و شناسايى پرتوهاى تابش شده و اندازه گيرى آنها كمك مى كند. در پزشكى هسته اى براى تشخيص معمولاً از يك سرى از مواد راديواكتيو استفاده مى شود كه يا به صورت گاز هستند و يا مايع كه به بدن تزريق مى شوند.

?مواد راديواكتيو به فرم مايع:

Technetium(99)

ت(131)يا Iodinت(123)

Thallium (201)

Gallium(67)

? مواد راديواكتيو به فرم گازى:

Xenon (133)

Krypton (81)

? تجهيزات لازم براى عكسبردارى

معمولاً پرتوهاى ساطع شده از ماده راديواكتيو داخل بدن، توسط دوربين هاى گاما تشخيص داده مى شوند. به طور معمول، دوربين هاى گاما از آشكارساز گاما مثل يك كريستال فعال يديد سديم كه با يك سيستم تصويرى همراه است، تشكيل شده اند. دوربين هاى گاما از نحوه پراكنش تابش راديواكتيو بر روى آشكارساز گاما تصوير را به وجود مى آورند.وضوح دوربين هاى گاما بين ۴ تا ۶ ميلى متر است كه مى تواند هزاران اشعه گاما را در ثانيه آشكار كند. دوربين گاما هر پرتو گاماى ساطع شده را در دو جهت محور x و y آشكار مى كند و به اين ترتيب تصوير را به وجود مى آورد.در پزشكى هسته اى معمولاً وضوح (dpi) هر تصوير به تعداد پرتوهاى گاماى آشكار شده در آن پيكسل، در واحد زمان گفته مى شود.اساس كار دستگاه هاى مختلف كه از فيزيك هسته اى براى تصويربردارى استفاده مى كنند، ايجاد يك سرى تصوير از برش هاى مختلف بدن و از زاويه هاى متفاوت است كه اين تصاوير با يكديگر ادغام شده و يك تصوير سه بعدى از محل مورد نظر ايجاد مى كنند.

? سى تى اسكن Computed Tomography

با نام CAT scan هم خانواده مى شود و روشى است كه طى آن يك سرى تصاوير دوبعدى به دست آمده با اشعه X به تصاوير سه بعدى تبديل مى شوند. كلمه tomo از واژه tomos به معنى برش گرفته شده است. سيستم CT اسكن در سال ۱۹۷۲ توسط گاد فرى نيوبلد هوزنفيلد از آزمايشگاه مركزى EMI اختراع شد. آلن مك لئود كدمارك از دانشگاه تافت نيز به طور جداگانه اى همين روش را ابداع كرده بود. اين دو نفر به طور مشترك برنده جايزه نوبل سال ۱۹۷۹ شدند. اولين نوع اسكنرها، در انجام اسكن از مغز محدوديت هايى داشتند و در آنها منبع اشعه X به صورت يك امتداد باريك مدادمانند بود كه روى يك يا دو آشكارساز ثابت شده بود. منبع اشعه X و آشكارسازها در وضعيتى متناسب با يكديگر قرار داشتند و در امتداد بدن بيمار حركت مى كردند و طى اين حركت، چرخشى يك درجه اى نسبت به يكديگر داشتند. در نسل دوم اسكنرها، تغييراتى در شكل منبع اشعه X و تعداد آشكارسازها به وجود آمد. منبع اشعه x به شكلى شبيه پنكه تغيير پيدا كرد و زمان اسكن به طور قابل ملاحظه اى كاهش يافت. در نسل سوم اسكنرها، تغيير اساسى در زمان اسكن به وجود آمد و امكان تشكيل تصوير نهايى همزمان با اسكن ايجاد شد. در اين اسكنرها، منبع پنكه اى شكل اشعه X در امتداد رديفى از آشكارسازها كه در وضعيتى متناسب با منبع اشعه X قرار داشتند ثابت شده بود و سرعت اسكن از هر برش به ۱۰ ثانيه كاهش پيدا كرد.

در نسل چهارم اسكنرها، زمان اسكن نسبت به قبل تغييرى نكرد با اين تفاوت كه يك حلقه ۳۶۰ درجه از آشكارسازها دور بدن بيمار را فرامى گرفت و منبع اشعه x نيز در وضعيتى غيرمتناسب با آشكارسازها به دور بيمار مى چرخيد. در حالت مدرن اسكنرها كه واجد چندين آشكارساز و چند رديف اسكنر هستند، اسكن از قفسه سينه به مدت يك دم و بازدم زمان مى برد. در سال هاى اخير توموگرافى در حد ميكرومتر نيز قابل انجام است و ميكروتوموگرافى خوانده مى شود ولى هنوز در مورد انسان مورد استفاده قرار نگرفته است.

CT اسكن در پزشكى هسته اى به عنوان روشى تشخيصى كاربرد دارد. در برخى از موارد براى ايجاد تمايز بين بافت هاى مختلف از يد درون رگى استفاده مى شود. اين حالت به وضوح بيشتر ساختارهايى مثل رگ هاى خونى كه ممكن است از بافت هاى اطراف متمايز نباشد، كمك مى كند. استفاده از اين مواد در برخى موارد به بررسى نحوه عملكرد بعضى از اعضاى بدن نيز كمك مى كند. پيشرفت و فناورى CT اسكن باعث شده كه دوز تابش اشعه X و زمان اسكن كاهش پيدا كند و اما هنوز هم دوز اشعه تابشى در اين روش بسيار بالاتر از راديوگرافى معمولى با اشعه X است.

اسكن جمجمه:

تشخيص ضربه مغزى و خونريزى داخلى معمولى ترين دليل براى اسكن از سر است. اين اسكن بدون تزريق ماده حاجب انجام مى شود و خونريزى حالت متمايزترى خواهد داشت. براى تشخيص تومور نيز از اين روش به همراه تزريق ماده حاجب استفاده مى شود كه البته دقت MRI را ندارد. از CT اسكن سر و گردن و منطقه دهانى معمولاً براى آمادگى جراحى استخوان صورت و فك و گاهى تشخيص تومور يا كيست در ناحيه فك ها و سينوس ها و تيغه بينى استفاده مى شود.

اسكن قفسه سينه

CT اسكن بهترين روش براى تشخيص تغيير بافت شش ها به صورت حاد و يا مزمن است. به طور معمول براى تشخيص بيمارى هاى تنفسى مثل ذات الريه يا سرطان از CT اسكن بدون ماده حاجب استفاده مى شود.اسكن قلب: اسكن از قلب معمولاً تا ۶۴ برش و وضوح خيلى بالا و سرعت بالا صورت مى گيرد كه معمولاً هرگونه اختلال در عملكرد عروقى قلبى را مشخص مى كند.به طور كلى هرگونه بيمارى را مى توان با CT اسكن از نقاط مختلف بدن تشخيص داد. معمول ترين موارد انجام CT اسكن در تشخيص سنگ هاى مثانه و كليه، عفونت آپانديس، عفونت پانكراس و عدم عملكرد كيسه صفرا است.

? MRI (Magnetic Resonance Imaging)

MRI روشى است كه با استفاده از ميزان آب معدنى متصل به مولكول ها، تصويرى از داخل بدن ايجاد مى كند. اين روش معمولاً براى تشخيص هرگونه بيمارى يا اختلال در عملكرد ارگان ها مورد استفاده قرار مى گيرد.اسم اصلى اين روش nuclean MRI است كه كلمه هسته اى به علت بار منفى كه روى بيمار ايجاد مى كند، به طور كلى حذف شده است. در علوم ديگر واژه NMR كه استفاده از همين دستگاه در علوم غيرپزشكى است، هنوز استفاده مى شود. اساس كار MRI معمولاً براساس خصوصيات آزاد شدن اتم برانگيخته هيدروژن در مولكول آب است. وقتى جسم مورد نظر در يك ميدان خاص و پرقدرت مغناطيسى قرار مى گيرد، تمام اسپين هاى اتمى هسته هاى بدون اسپين صفر در دو حالت مخالف يكديگر قرار مى گيرند يا به صورت موازى با ميدان مغناطيسى يا غيرموازى. اختلاف ميان اتم هاى موازى و غيرموازى يك در ميليون است، در هر صورت اين اختلاف باعث تغييرى در ميدان مى شود. به هر حال هسته ها در حالتى زاويه دار با ميدان الكترومغناطيسى قرار مى گيرند. دوقطبى هسته در امتداد ميدان مغناطيسى قرار مى گيرد، در لحظه اى كه نسبت ها تقريباً مساوى هستند، بيشتر هسته ها در حالت كم انرژى قرار مى گيرند. وقتى كه بافت در معرض انرژى الكترومغناطيسى قرار مى گيرد (RF PULS) تعدادى از هيدروژن ها كه در حالت موازى با ميدان مغناطيسى بودند به حالت پرانرژى و پاد موازى درمى آيند. براى انتخاب زاويه تصوير مورد نظر از سه محور عمود برهم شيب مغناطيسى استفاده مى شود. شيب اول مربوط به برش است كه هنگام RF ADS اعمال مى شود. بعدى شيب رمزكننده فاز است و در نهايت شيب رمزكننده سرعت ?تكرار? كه در حين عكسبردارى از بافت اعمال مى شوند. اين عمل به عكسبردارى از برش هايى از هر زاويه كمك مى كند.زمانى كه هسته برانگيخته شده به حالت پايه برگشت، از خود انرژى آزاد مى كند. زمان برگشت به حالت پايه و موازى شدن با ميدان مغناطيسى كه در حد هزارم ثانيه است، با T1 نشان داده مى شود.

T2 زمانى است كه برگشتن به حالت عادى با استفاده از انرژى معكوس اتفاق مى افتد. براى تشكيل تصوير ثبت اطلاعات فضايى مولكول هاى بافت بعد از بازگشت به حالت عادى لازم است. به همين جهت يك ميدان مغناطيسى متراكم براى ثبت موقعيت هسته ها به كار گرفته مى شود.

MRI براى تشخيص هرگونه آسيب در بافت هاى مختلف مورد استفاده دارد. يكى از نكات مثبت در مورد MRI نداشتن اثر منفى بر روى بيمار است.

MRI با استفاده از ميدان مغناطيسى و تابش غيريونيزه انجام مى گيرد. در حالى كه CT اسكن با اشعه X معمولى كه واجد تابش هاى يونيزه است، انجام مى شود و تابش هاى يونيزه مى توانند احتمال ايجاد بدخيمى را افزايش دهند به خصوص در بچه ها. عكس هاى حاصل از MRI معمولاً بين ۵ تا ۲۰ عدد هستند كه هر يك اطلاعات خاصى را از بافت مورد نظر نشان مى دهند و بايد توسط پزشك بررسى و مطالعه شوند.

? انواع MRI

MRIانتشارى

اين نوع از MRI ميزان انتشار آب را در بافت هاى بدن مشخص مى كند. از اين طريق مى توان انتشار مولكول هاى مختلف را در ارگان ها و سلول هاى مختلف بررسى كرد. نوع جديد MRI انتشارى (DT1) مى تواند ميزان انتشار را در جهات مختلف مشخص كند و اين روش در تشخيص بيمارى هايى مثل MS كه نورون ها طى آن از بين مى رود، به كار گرفته مى شود.

MR angiography)MRA

روشى است كه از طريق آن اشكالات عروقى بررسى مى شود. اصلى ترين مورد استفاده از MRA بررسى عروق گردن و نابجايى آئورت و عروق كليوى است. يك مورد استفاده ديگر از MRI در تصويربردارى از بافت هاى نرم، تعيين دقيق محل تومور در بدن است كه با تعيين دقيق محل آن مى توان راديوتراپى را آغاز كرد. محل دقيق و اندازه تومور به اين ترتيب مشخص مى شود و محل آن خالكوبى يا نشانه گذارى مى شود و درمان در آن محل به طور خاص آغاز مى شود.با توجه به اينكه MRI روشى بسيار دقيق براى تشخيص بيمارى است، در سال ۲۰۰۳ آقاى پل لاوتربور و سرپيتر منزفيلد برنده جايزه نوبل پزشكى شدند. لاوتربور متوجه شد كه ميدان مغناطيسى مى تواند تصوير دوبعدى ايجاد كند و منزفيلد محاسبات رياضى شيب هاى مغناطيسى را انجام داد. كميته نوبل ريموند _ وى _ داماديان را ناديده گرفت. داماديان در سال ۱۹۷۴ استفاده NMR را براى تشخيص سرطان ثبت كرده است. او در سال ۱۹۹۷ از جنرال الكتريك بابت استفاده بدون اجازه از اختراعش به دادگاه شكايت كرد و ۱۲۹ ميليون دلار از جنرال الكتريك دريافت كرد. در سال ۱۹۸۰ اولين دستگاه اسكن MRI را ساخت كه هيچ وقت به بازار عرضه نشد. در سال ۲۰۰۱ life tim achivment award موسسه MIT به داماديان اهدا شد.

? PET Scan

روش تشخيص ديگر (Positron Emission Tomography) PET است كه با آشكار كردن پرتو هاى راديواكتيو تابش شده تصوير را به وجود مى آورد. مواد راديواكتيو به بدن تزريق مى شوند. اين مواد راديو اكتيو مثل كربن-،۱۱ فلوئور-۱۸ و اكسيژن-۱۵ نيمه عمر كوتاهى دارند. اين مواد با بمباران كردن حالت معمول اتم ها با نوترون، ايجاد شده اند. در روش PET اشعه هاى گاماى تابش شده از جسم تشخيص داده مى شوند. پس از اينكه مواد راديواكتيو به بيمار تزريق شدند، بيمار روى تختى كه يك محفظه دونات مانند دارد قرار مى گيرد. داخل محفظه آشكارسازهاى گاما قرار دارند كه تشكيل شده از يك سر كريستال هاى فعال كه هر يك به يك تشديد كننده نورى متصل هستند. كريستال ها اشعه گاما را به فوتون هاى نورى تبديل مى كنند و تشديد كننده نورى نور را به پيام هاى الكتريكى تبديل مى كنند.سيگنال هاى الكتريكى با استفاده از برنامه هاى كامپيوترى به تصوير تبديل مى شوند. بسته به ماده راديواكتيوى كه به بيمار تزريق شده است، با استفاده از PEF مى توان تصاويرى از گردش خون يا بعضى واكنش هاى بيوشيميايى به دست آورد. به طور مثال با PET مى توان متابوليسم گلوكز در مغز و يا تغييرات سريع فعاليت در نقاط مختلف بدن را تشخيص داد.

Single Photon Emission Computed Tomography)SPECT

اين روش مشابه PET است با اين تفاوت كه ماده راديواكتيو مورد استفاده Xenon-133 ، Technetium99 و Iodin-123 است كه نيمه عمر طولانى ترى دارند.با استفاده از SPECT مى توان اطلاعاتى در مورد گردش خون و نحوه پخش ماده راديواكتيو در بدن به دست آورد. تصاوير حاصل وضوح كمترى نسبت به PET دارند.

اسكن استخوان:

در اين اسكن مواد راديواكتيو كه (Technetiumpp Methgdiphosphate) است در استخوان تجمع پيدا مى كنند. اين مواد در نقاطى كه فعاليت بالا است تجمع بيشترى پيدا مى كنند كه به اين نقاط نقاط شفاف مى گويند و در تصوير نقاط تيره بيانگر مناطقى با فعاليت متابوليك كمتر هستند. اسكن استخوان در تشخيص تومورها كه معمولاً نقاطى با فعاليت بالا هستند، بسيار كاربرد دارد.

? درمان به كمك پزشكى هسته اى

مواد هسته اى كه براى نشانگر به بدن بيمار تزريق مى شوند معمولاً براى تشخيص به كار گرفته مى شوند. برخى از اعضاى بدن، انواع خاصى از مواد شيميايى را در خود نگه مى دارند. به عنوان مثال غده تيروئيد توانايى جمع كردن يد را دارد. با وارد كردن يد راديواكتيو به بدن ?تزريقى يا خوراكى? بعضى تومورهاى تيروئيدى قابل تشخيص و درمان مى شوند. همانند اين مطلب در مورد تومور هاى سرطانى كه توانايى تجمع فسفات را دارند صادق است. با تزريق فسفر راديواكتيو در خون مى توان با افزايش ميزان راديواكتيو در آنها محل تومور را مشخص كرد. تصويربردارى به طريق هسته اى و تزريق و خوردن داروهاى هسته اى به هيچ وجه براى بدن مضر نيست. مواد راديواكتيوى كه در پزشكى هسته اى مورد استفاده قرار مى گيرند نيمه عمر خيلى كوتاهى دارند و خيلى زود از بين مى روند. ميزان پرتو تابش شده از اين مواد پائين تر از اشعه X معمول و يا اشعه CT اسكن است و به راحتى از طريق ادرار يا كيسه صفرا حذف و دفع مى شود. در مقايسه راديو درمانى (Radio Therapy) كه با پزشكى هسته اى متفاوت است، با تابش پرتو هاى مختلف يونيزه مثل آلفا، بتا و گاما و اشعه X تمام سلول ها را تحت تاثير قرار مى دهد. سلول هاى مختلف سرعت تقسيم متفاوتى دارند و سلول هايى كه سريع تر تقسيم مى شوند، بيشتر تحت تاثير قرار مى گيرند. به اين ترتيب سلول هاى خونى، پوست، مو و سلول هاى پوششى معده نيز تحت تاثير قرار مى گيرند. به همين جهت است كه اكثر بيمارانى كه در حال درمان سرطان هستند دچار ريزش مو و كم خونى مى شوند.

Radio Surgery جراحى با اشعه

روشى است كه اجازه مى دهد يك سرى از جراحى هاى مغز بدون باز كردن جمجمه انجام شود. در اين روش از تابش هاى جهت گيرى شده پرتو هاى يونيزه استفاده مى شود.

در اين روش از جراحى به كمك دهنده هاى بالاى پرتو ها، يك سرى تومور هاى داخل جمجمه اى و يا عوارض ديگرى كه به راحتى با جراحى معمولى قابل رفع شدن نيستند، از بين برده مى شوند.درمان با اعمال جراحى در بسيارى از موارد براى بيمار مشكلاتى ايجاد مى كند و به بسيارى از بافت هاى سالم نيز آسيب مى رساند.

جراحانى كه براى درمان از پرتو ها استفاده مى كنند، از وسايلى بسيار دقيق و بسيار مجهز مثل شتاب دهنده هاى خطى، اشعه ليزر و كامپيوتر استفاده مى كنند. در بيست سال اخير جراحى پرتوى اولين راه درمان پس از استفاده از شيمى درمانى، پرتو درمانى و جراحى بوده است.پرتو هاى مورد استفاده در جراحى پرتوى از يك منبع خارجى تامين مى شوند كه تحت شرايط بسيار دقيق و با دستگاه خاصى پرتو ها و اشعه هاى مختلف در يك نقطه كه تومور يا آسيب بافتى وجود دارد متمركز مى شوند و به اين ترتيب درمان صورت مى گيرد و بافت هاى سالم اطراف محل مورد درمان نيز آسيبى نمى بينند.

به اين ترتيب بيمار با يك روز بسترى شدن در بيمارستان درمان مى شود و از عوارضى مانند خونريزى و عفونت بعد از عمل خبرى نيست. البته زمان لازم براى بهبود كامل، بيشتر است.

دكتر لارس لكسل از موسسه كارولينكا در استكهلم و بى جرن لارسون راديوبيولوژيست از دانشگاه اوپسه لا در سال ۱۹۵۹ با همكارى يكديگر متوجه شدند كه تومورها را با تحت تابش شديد پروتون قرار دادن مى توان از بين برد. اين دو در سال ۱۹۶۸ Gamma Knife را ساختند.

در اين دستگاه از منبع راديواكتيو كبالت ۶۰ استفاده مى شود كه در يك ساختار حلقوى با كانال هاى مركزى بازتابش قرار گرفته است. در آخرين مدل اين دستگاه منبع راديواكتيو كبالت وجود دارد كه پرتو هاى گاما را به مركز حلقه هدايت مى كنند كه در آن نقطه سر بيمار قرار مى گيرد.در جراحى پرتوى، بافت به طور انتخابى يونيزه مى شود. يونيزه شدن بافت در نتيجه ايجاد شدن يون هاى غيرآلى كه معمولاً براى سلول كشنده هستند اتفاق مى افتد.

راديكال هاى آزادى كه طى يونيزه شدن به وجود مى آيند براى سلول و غشاى هسته RNA و DNA كشنده هستند و اثرات غير قابل بازگشتى بر روى اين ساختار ها مى گذارند كه باعث مرگ سلولى مى شود. كلاً پنج نوع تابش در جراحى پرتوى مورد استفاده قرار مى گيرند كه عبارتند از امواج الكترومغناطيسى (اشعه گاما و اشعه ایکس)، ذرات اتمى ?پروتون و نوترون، و يون هاى كربن.? جراحى پرتوى اصولاً در مواردى كه تومور هاى مغزى و مشكلات عروقى مغزى تشخيص داده شده باشد، كاربرد دارد و بايد نوع آسيب، مكان آن و سن بيمار و كلاً سلامت كلى بيمار براى انجام اين عمل در نظر گرفته شود.

منابع:۱-Cerebromenteorg۲-brain Lab. com۳-ismrm.org۴-Wikipedia.orgگروه علمی نابغه های ایران